Εργατική Δημοκρατία τεύχος 110

Εργατική Δημοκρατία τεύχος 110

Μέτωπο αγώνων και όχι δεξιές εκλογικές συμφωνίες για να φύγει ο Συναγερμός

Μέτωπο αγώνων και όχι δεξιές εκλογικές συμφωνίες για να φύγει ο Συναγερμός
Αυτή η κυβέρνηση πρέπει να φύγει. Αυτό σήμερα είναι πεποίθηση και επιθυμία της συντριπτικής πλειοψηφίας των απλών ανθρώπων που εχουν σιχαθεί μια δεκαετία σχεδόν, λιτότητας, περικοπών, διάλυσης της δημόσιας Υγείας, Παιδείας, κοινωνικής πρόνοιας και της πλήρους υποταγής στην αγορά. Μια δεκαετία ρατσισμού, εθνικοφροσύνης, πολεμοκαπηλείας και γριβισμού.

Μια δεκαετία μέσα στην οποία οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Δεν υπάρχει σχεδόν καμιά εργατική κατάκτηση που δεν έχει κτυπηθεί ή μπεί κάτω απο αμφισβήτησει αυτα τα χρόνια, ΑΤΑ, ωράριο, συλλογικές συμβάσεις, συντάξεις, όριο συνταξιοδότησης, οι μισθοί πρόσληψεις και πολλά άλλα.

Φτάνει πια. Αυτό το ταξίδι με το σαπιοκάραβο της δεξιάς πρέπει να τελειώσει. Αυτή είναι η κοινή διαπίστωση της μεγάλης μάζας των εργαζομένων. Αυτή η πραγματικότητα είναι που σπρώχνει και πολιτικούς ηγέτες όπως τον Τάσο Παπαδόπουλο του ΔΗΚΟ που συγκυβέρνησε μαζί με τον ΔΗΣΥ τα μισά απο αυτά τα χρόνια, να μιλούν για αντιπολίτευση και για την ανάγκη να φύγει αυτή η κυβέρνηση. Αυτό είναι που σπρώχνει και τον Ομήρου της πρώην ΕΔΕΚ και νυν ΚΙΣΟΣ που ήταν υπουργός του Κληρίδη για ένα χρόνο να μιλά για τριμερή συνεργασία της αντιπολίτευσης στις προεδρικές του 2003

Αυτή η πραγματικότητα είναι που ανάγκασε ακόμη και τον Αναστασιάδη του ΔΗΣΥ να μιλά για «απεξάρτηση» του κόμματος του απο την κυβερνητική πολιτική και να κρατά αποστάσεις απο κυβερνητικές αποφάσεις ενω πρίν μερικούς μήνες υπεράσπιζε με πάθος αυτή την κυβερνητική πολιτική.

Πως φεύγουν;
Αυτό το ερώτημα, μετά απο δυο αλλεπάληλες εκλογικές αποτυχίες της αριστεράς στις προεδρικές εκλογές απασχολεί σήμερα πολλούς αγωνιστές της αριστεράς.

Η απάντηση που δίνει το ΑΚΕΛ, η μεγάλη δύναμη στο χώρο της αντιπολίτευσης, που έξασφάλισε 34% πριν ένα χρόνο στις βουλευτικές εκλογές και αναδείχτηκε πρώτο κόμμα, είναι η εκλογική συνεργασία με το ΔΗΚΟ και το ΚΙΣΟΣ. Βέβαια αυτό δεν είναι αρκετό απο μόνο του να διαλύσει τις ανησυχίες πολλών αριστερών, ιδιαίτερα μετά την αποτυχία της τριμερούς να εκλέξει δήμαρχο στη Λευκωσία.

Ενα μέτωπο συνεργασίας που να μπορεί να τσακίσει την κυβέρνηση άλλα και την πολιτική που αντιπροσωπεύει δεν κτίζεται μέσα σε μια μέρα με μια απόφαση απο τα πάνω. Οι καπακωτές των πολιτικών αρχηγών δεν αρκούν για να εξασφαλίσουν την υποστήριξη της μάζας των μελών των κομμάτων.

Μια πραγματική συμμαχία και συνεργασία χτίζεται μέσα σε ένα κοινό μέτωπο δράσης, μέσα απο τους αγώνες ενάντια στη πολιτική της κυβέρνησης. Οι ευκαιρίες για τη συγκρότηση ενός τέτοιου κοινού μετώπου δράσης υπήρξαν απο την πρώτη στιγμή που αυτή η κυβέρνηση Κληρίδη αναρριχήθηκε στην εξουσία, ήταν η αποκατάσταση των 62 πραξικοπηματιών, οι επιθέσεις ενάντια στις εργατικές κατακτήσεις, η πολεμοκαπηλεία, τα δόγματα και η πυραυλολογία.

Δεν μπορείς να θέλεις να συγκροτήσεις μέτωπο ενάντια στη κυβέρνηση και να στηρίζεις τις επιλογές της, στις ιδιωτικοποιήσεις και να ψηφίζεις το ΒΟΤ για τα αεροδρόμια, να στηρίζεις το κτύπημα της ΑΤΑ, τις φορολογίες, τις αυξήσεις των καυσίμων και των τιμολογίων της ΑΤΗΚ.

Ακόμη και σήμερα θα μπορούσε να μπεί η προοπτική για κοινό μέτωπο δράσης ενάντια στη κυβέρνηση και την πολιτική της, ξεκινώντας απο τους αγώνες ενάντια στις σημερινές επιθέσεις της, μείωση μισθών πρόσληψης, αύξηση ορίου συνταξιοδότησης, ιδιωτικοποιήσεις, αυξήσεις τιμών των δημοσίων υπηρεσιών. Η κυβέρνηση δίνει καθημερινά τέτοιες ευκαιρίες με τη στάση της όχι μόνο στην εσωτερική και οικονομική πολιτική αλλά και την στήριξη που έδωσε στον πόλεμο του Μπους στο Αφγανιστάν και τη στάση που κρατά στη σφαγή των Παλαιστινίων.

Το ΑΚΕΛ αντί να προσανατολιστεί προς αυτή την κατεύθυνση ψάχνει γέφυρες για δεξιές συνεργασίες με το ΔΗΚΟ και τον Τάσο. Αντί να παίξει τον ρόλο της δύναμης που στηρίζει και ενισχύει τους αγώνες των εργαζομένων περιορίζεται σε φραστική συμπαράσταση ενώ στην ουσία προσπαθεί να εμφανιστεί σαν η συνεναιτική δύναμη και να εξασφαλίσει διαπιστευτήρια ήπιας και συνετής διαχείρησης. Σε αυτό το τομέα ο Χριστόφιας έχει πάρει άριστα. Ο τρόπος που υποχώρησε απο τις καταγγελίες για τα συνθήματα υπέρ του Γρίβα μπορεί να ικανοποίησε τον υπουργό Αμυνας Χάσικο και τον Ομήρου αλλά σίγουρα αφησε εκτεθιμένους πολλούς αγωνιστές της αριστεράς.

Μια τέτοια προοπτική για ένα μέτωπο δράσης ακόμη και αν δεν είχε την υποστήριξη της ηγεσίας των άλλων κομμάτων θα εξασφάλιζε την υποστήριξη της μεγάλης μάζας των απλών μελών όχι μόνο του ΔΗΚΟ και του ΚΙΣΟΣ αλλα και πολλών εργαζομένων που στήριξαν τον Κληρίδη στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και σήμερα δέχονται τα κτυπήματα απο την πολιτική του.

Θα έδινε ακόμη και την καλύτερη απάντηση στο δεύτερο ερώτημα που απασχολεί σήμερα πολλούς απλούς ανθρώπους που θέλουν να δούν αυτή τη κυβέρνηση να ξεκουμπίζεται:

Με τι θα τους αντικαταστήσουμε;
Ενα τετοιο κοινό μέτωπο δράσης ενάντια στην πολιτική της κυβέρνησης Κληρίδη θα ήταν οχι μόνο η καλύτερη εγγύηση ότι η αντιπολίτευση θα κέρδιζε τις εκλογές αλλά και ότι αυτό που θα διαδέχονταν τον Κληρίδη θα ήταν μια πραγματική αλλαγή.

Αντίθετα σήμερα πολλοί αγωνιστές της εργατικής τάξης και της νεολαίας είναι απογοητευμένοι και διερωτούνται γιατί να ψηφίσουν τον υποψήφιο της τριμερούς; Ιδιαίτερα όταν σκέφτονται ότι ο πιο πιθανός υποψήφιος της συνεργασίας θα είναι ο Τάσος Παπαδόπουλος. Και έχουν απόλυτο δίκαιο. Ο Τάσος προέρχεται απο την φουρνιά των πολιτικών που αναδείχτηκαν μέσα απο την ΕΟΚΑ. Ηταν συνεργάτης του Γιωρκάτζη που ήταν γνωστός κομμουνιστοφάγος και τουρκοφάγος. Ηταν απο τους ηγέτες του απορριπτικού μετώπου και γενικά είναι γνωστός για τις συντηρητικές του θέσεις. Σαν πρόεδρος του ΔΗΚΟ έχει στηρίξει όλες τις βασικές επιλογές της κυβέρνησης, ψήφισε για την ιδιωτικοποίηση των αεροδρομίων και το ΒΟΤ, τάχθηκε υπέρ της μείωσης των μισθών πρόσληψης, υπερθεματίζοντας μάλιστα ότι πρέπει να κοπούν και οι μισθοί των παλιών υπαλλήλων. Τις περισσότερες φορές ψηφίζει μαζί με την κυβέρνηση παρά με τους υποψήφιους εταίρους του της τριμερούς συνεργασίας.

Ειναι ένας πολιτικός που με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «προοδευτική» υποψηφιότητα που θα μπορούσε να φέρει μια πραγματική αλλαγή στην κοινωνία.

Αριστερός υποψήφιος
Βέβαια κανένας υποψήφιος και καμιά εκλογική αναμέτρηση, βουλευτική ή προεδρική δεν θα μπορούσε να φέρει μια ριζική αλλαγή στη κοινωνία. Αυτό μόνο μέσα απο τους αγώνες μας για ανατροπή αυτου του συστήματος που γεννά την καταπίεση, τη φτώχεια, τους πολέμους και τη δυστυχία, μπορούμε να το εξασφαλίσουμε.

Ωστόσο οι εκλογές είναι μια μάχη που η μεγάλη μάζα των απλων άνθρώπων τη θεωρούν σημαντική. Γι αυτό και έχει σημασία αυτός που βλέπουν σαν το «δικό τους» υποψήφιο να πάρει μεγάλα ποσοστά. Γι αυτό ενας αριστερός υποψήφιος, όπως ο Χριστόφιας, ακόμη και αν δεν εκλεγεί θα παρει σίγουρα ένα σημαντικό ποσοστό ψήφων, πολύ μεγαλύτερο απ ότι τα ποσοστά του ΑΚΕΛ. Μια τέτοια υποψηφιότητα, ανεξάρτητα απο τις προθέσεις του ίδιου του Χριστόφια ή του ΑΚΕΛ θα δώσει την αίσθηση μέσα στις μάζες των εργαζομένων ότι επιτέλους θα δώσουμε την απάντηση μας στο κεφάλαιο. Θα στηρίξει την αυτοπεποίθηση και την αγωνιστική διάθεση των πιο πρωτοπώρων κομματιών της εργατικής τάξης και της νεολαίας.

Ενα κοινό μέτωπο δράσης με μια τέτοια υποψηφιότητα έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας ακόμη και χωρίς την στήριξη των ηγεσιών των άλλων κομμάτων απ’ οτι μια τριμερής συνεργασία που συνομολογείται απο τα πάνω με υποψηφιο τον Τάσο ή κάποιον άλλο σαν τον Τάσο Παπαδόπουλο.

Θύματα του εθνικισμού και των δυό πλευρών

37 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΩΝ ΚΑΒΑΖΟΓΛΟΥ ΜΙΣΙΑΟΥΛΗ

Θύματα του εθνικισμού και των δυό πλευρών

Το πάρα κάτω κείμενο είναι αναδημοσίευση συνέντευξης που έδωσε στην Εργατική Δημοκρατία ο Πέτρος Μισιαούλης αδελφός του δολοφονημένου ήρωα, το 1995. Ήταν η τελευταία του συνέντευξη αφού λιγους μήνες αργότερα, πέθανε και ο ίδιος κτυπημένος από τον καρκίνο. Οι εμπειρίες και η μαρξιστική σκέψη του Πέτρου Μισιαούλη παραμένουν πάντα μια σημαντική πηγή πληροφοριών και πάνω απ’ όλα πολιτικών μαθημάτων.

Ποιο ήταν το κλίμα της περιόδου που έγινε η δολοφονία των Καβάζογλου και Μισιαούλη;

Ήταν μια περίοδος που ο εθνικισμός ήταν πολύ έντονος και στις δυο κοινότητες. H ελληνοκυπριακή άρχουσα τάξη παρά τις συμφωνίες της Ζυρίχης που υπόγραψε συνέχιζε την πολιτική την ένωσης. Στην αρχή κάπως συγκαλυμμένα και μετά τελείως φανερά και επίσημα.

Οι τουρκοκύπριοι έπρεπε να εξοντωθούν πολιτικά για να μην μπορούν να αντιδράσουν σε αυτή τη πολιτική. Ο Μακάριος αρνήθηκε από την αρχή να εφαρμόσει τις διατάξεις του συντάγματος που προέβλεπαν παραχωρήσεις στους τουρκοκύπριους όπως το δικαίωμα τους να εκλέγουν δικούς τους δήμαρχους στις πέντε μεγάλες πόλεις.

Η αντιπαράθεση έφτασε στο αποκορύφωμα το Φθινόπωρο του ‘63 όταν ο Μακάριος προσπάθησε να αλλάξει το σύνταγμα και να αφαιρέσει από αυτό όλες τις διατάξεις που ήταν υπέρ των τουρκοκυπρίων. Ακολούθησαν οι συγκρούσεις του ‘63 - ‘64 κατά τις οποίες οργίασαν τα πρωτοπαλίκαρα του Μακάριου όπως τον Γιωρκάτζη και τον Σαμψών και οι τουρκοκύπριοι αναγκάστηκαν να στριμωχτούν και να αποκλειστούν μέσα στους θύλακες.

Αυτές τις επιλογές του Μακάριου δυστυχώς τις υποστήριξε τότε και η αριστερά όπως και την πολιτική της ένωσης.

Παρόλα αυτά υπάρχουν εργάτες και διανοούμενοι, αυτά τα χρόνια που επιδιώκουν την συμφιλίωση και από τις δυο πλευρές. Υπήρξαν πολλοί τέτοιοι αγωνιστές αρκετοί από τους οποίους πλήρωσαν με την ζωή τους την αφοσίωση τους στην προσέγγιση των δυο κοινοτήτων ιδιαίτερα μέσα στους τουρκοκύπριους.

Μέσα στα γκέτο που ήταν κλεισμένοι οι τουρκοκύπριοι γίνονταν εύκολα θύματα των σωβινιστών της πλευράς τους και δολοφονούνταν ανεμπόδιστα. Ακόμα και πολλοί από αυτούς που ζούσαν στις ελληνικές περιοχές απειλούνταν και δολοφονούνταν. Έτσι έβαλαν στο στόχαστρο τους και τον Καβάζογλου.

Ποιος ήταν ο Καβάζογλου;

Ήταν ένας προλετάριος γιος πολυμελούς οικογένειας, οργανωμένος αγωνιστής, μέλος του ΑΚΕΛ. Αργότερα έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής. Παρενθετικά πρέπει να πω ότι ο Καβάζογλου ήταν ο πρώτος και ο μοναδικός τουρκοκύπριος που πήρε τέτοιο πόστο στο κόμμα. Αυτό νομίζω δείχνει πόσο υποτιμούνταν και παραγνωρίζονταν ακόμα και από την αριστερά οι τουρκοκύπριοι.

Πολύ νωρίς ο Καβάζογλου διαπίστωσε τις δυσκολίες και τα εμπόδια που δημιουργούσε η πολιτική του κόμματος στη δουλειά του μέσα στις τουρκοκυπριακές μάζες. Πως μπορούσε να απευθυνθεί στους τουρκοκύπριους και να τους οργανώσει όταν το κόμμα υποστήριζε την ένωση και τον Μακάριο; Αυτό τον οδήγησε σε σύγκρουση με το κόμμα. Έτσι άρχισε να πέφτει υπό δυσμένεια και να εγκαταλείπεται μόνος και απροστάτευτος.

Παρόλα αυτά συνέχισε να αγωνίζεται με αυταπάρνηση χωρίς να τρομάζει από τους κινδύνους που δημιουργούνταν από την αντι-σοβινιστική του δουλειά μέσα στους τουρκοκύπριους.

Πως έγινε η δολοφονία;

Εκείνη την ημέρα, θα πήγαινε στη Λάρνακα για σύσκεψη με τουρκοκύπριους συντρόφους. Οι συνεργάτες του, της επαγρύπνησης που είχαν σαν καθήκον την προστασία του, αρνούνταν να τον συνοδέψουν, είτε γιατί δεν μπορούσαν, είτε γιατί δεν ήθελαν επειδή ήξεραν τους κινδύνους και προσπαθούσαν να αποτρέψουν και τον ίδιο από αυτή την αποστολή.

Στην επιμονή του αναζητήθηκε άλλος συνοδός και στρατολογήθηκε ο Κώστας Μισιαούλης, ο οποίος για πρώτη φορά έπαιρνε μέρος σαν συνοδός του Καβάζογλου. Ο Κώστας είχε κανονισμένη άλλη δουλειά, μαζί με εμένα για οικογενειακό πρόβλημα. Αλλά υποχρεωμένος από το γεγονός ότι δεν βρισκόταν συνοδός για τον Καβάζογλου προτίμησε να συνοδέψει ο ίδιος τον φίλο και σύντροφο του.

Οδηγός στο αυτοκίνητό του ξεκινήσανε για την Λάρνακα, με ενδιάμεσο σταθμό στο δρόμο παρά την Λουρουτζίνα, για να παραλάβουν τουρκοκύπριους συντρόφους για τη σύσκεψη. Αντί σύντροφοι όμως τους περίμεναν ένοπλοι δολοφόνοι, οι οποίοι προηγούμενα είχαν απομονώσει τους συντρόφους τους.

Οι δολοφονικές σφαίρες θα ένωναν για πάντα τους δυο συντρόφους, αφήνοντας πίσω τους ένα μεγάλο κενό.

Σίγουρα ο σοβινισμός κέρδισε τότε μια σημαντική νίκη με την δολοφονία των δυο αγωνιστών. Όμως αυτή η θυσία έγινε, τουλάχιστο για τους ελληνοκύπριους, σύμβολο της ελληνοτουρκικής φιλίας και της επαναπροσέγγισης. Πως βλέπεις τις εκδηλώσεις επαναπροσέγγισης που γίνονται σήμερα στην επέτειο των 30 χρόνων από τη δολοφονία;

Ήταν μια νίκη του σοβινισμού αλλά ήταν και μια τραγική υπογράμμιση των αδιέξοδων της εθνικιστικής πολιτικής της αριστεράς, η οποία με τη πολιτική της ένωσης και την υποστήριξη που έδινε στον Μακάριο οδήγησε τους τουρκοκύπριους αριστερούς, υποστηριχτές της προσέγγισης, στην απομόνωση μέσα στην κοινότητα τους και τους έκανε εύκολα θύματα των σοβινιστών.

Το ΑΚΕΛ δεν μπόρεσε να παίξει τον ρόλο που περίμεναν οι ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι αγωνιστές της εργατικής τάξης. Δεν μπόρεσε να κρατήσει ενωμένη την εργατική τάξη και να μπει μπροστά στη πάλη ενάντια στο σοβινισμό. Να αντισταθεί στην προσπάθεια του Μακάριου και των ελληνοκύπριων καπιταλιστών να εξοντώσουν τους τουρκοκύπριους. Έμεινε και μένει ως τα σήμερα προσκολλημένο στον εθνικισμό, και θυσιάζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης στο βωμό της εθνικής ενότητας και της εξυπηρέτησης των συμφερόντων του ελληνοκυπριακού καπιταλισμού.

Οι εκδηλώσεις επαναπροσέγγισης που οργανώνει σήμερα δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι καλές. Όμως επαναπροσέγγιση δεν είναι μόνο να τιμούμε τους νεκρούς, να κάνουμε γιορτές ή να συναντιόμαστε με τουρκοκύπριους. Και αυτά είναι καλά και χρήσιμα, αλλά επαναπροσέγγιση σημαίνει πρώτα από όλα να πολεμήσουμε τον σοβινισμό μέσα στη δική μας πλευρά, να καταγγείλουμε τις ευθύνες της δικής μας άρχουσας τάξης και τα σχέδια που έχει σε βάρος των τουρκοκυπρίων. Ο καλύτερος τρόπος να τιμήσουμε την θυσία των Καβάζογλου και Μισιαούλη είναι να παλέψουμε να φύγει αυτή η κυβέρνηση που έχει κάνει τον σοβινισμό επίσημη πολιτική, που στήνει πολεμικά δόγματα και αναβιώνει τον Γριβισμό και την ενωσιολογία.

ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ

Η εξέγερση ενάντια στον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό που ξεκίνησε στο Σιάτλ το 1999 και που στη συνέχεια αναπτύχθηκε σ’ ένα παγκόσμιο αντικαπιταλιστικό κίνημα, ξαναζωντάνεψε τη συζήτηση για το πώς μπορούμε ν' αλλάξουμε την κοινωνία και τι μπορεί ν' αντικαταστήσει τον καπιταλισμό. Το αντικαπιταλιστικό κίνημα έχει προσελκύσει ποικίλες οργανώσεις με διαφορετικές πολιτικές και πρακτικές. Ανάμεσά τους είναι και οι αναρχικοί που παίρνουν μέρος στις κινητοποιήσεις του αντικαπιταλιστικού κινήματος. Τελευταία έκαναν και εδώ την εμφάνισή του σε ορισμένες κινητοποιήσεις οι αναρχικοί. Ο αναρχισμός γενικά θεωρείται σαν η απόρριψη κάθε μορφής εξουσίας.

Ζούμε μέσα σε μια κοινωνία με τα αφεντικά και τους επιστάτες να μας καταδυναστεύουν, με τους καταπιεστικούς κανόνες και τον αυταρχισμό στα σχολεία, την καταστολή της αστυνομίας, και τις κυβερνήσεις να υπηρετούν τους πλούσιους και ισχυρούς. Γι’ αυτό και κάθε ένας που τρέφει μίσος απέναντι σε τέτοιου είδους εξουσία είναι φυσικό, έστω και ορισμένες φορές, να θέλει να εξεγερθεί και να νοιώσει μέσα του ένας «αναρχικός».

Όμως ο αναρχισμός δεν είναι απλά μια προσωπική αντίδραση ενάντια σε κάθε τυράννισμα του καπιταλισμού. Πρόκειται για ένα σύνολο πολιτικών ιδεών που προβάλλονται σαν εναλλακτικές προς τις σοσιαλιστικές ιδέες του Μαρξ. Οι ιδέες του αναρχισμού είχαν περιστασιακά μαζική επιρροή στα κινήματα ενάντια στον καπιταλισμό.

Οι σοσιαλιστές και οι αναρχικοί συμμερίζονται το ίδιο μίσος για τον καπιταλισμό και συχνά βρέθηκαν να πολεμούν πλάι-πλάι σε σημαντικές μάχες ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα. Αγωνίστηκαν μαζί στις μαζικές απεργίες που σάρωσαν την Ευρώπη στα τέλη του Α’ Παγκ. Πόλεμου και στην Ισπανική Επανάσταση του 1936 αλλά και σε πολλές μικρότερες μάχες σήμερα.

Μολαταύτα, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στον επαναστατικό σοσιαλισμό και τον αναρχισμό. Και οι δυο καταλαβαίνουν την ανάγκη για οργάνωση όμως διαφωνούν γύρω από το ζήτημα της μορφής της οργάνωσης.

Σε κάθε αγώνα, είτε πρόκειται για μια καμπάνια ενάντια στη μόλυνση μιας περιοχής είτε πρόκειται για μαζική απεργία χιλιάδων εργατών, εγείρεται το ζήτημα της αναγκαιότητας για οργάνωση. Οι άνθρωποι που συναντώνται χρειάζονται ένα μηχανισμό για να μπορέσουν να αποφασίσουν τι να κάνουν και πως να δράσουν.

Σύμφωνα με τον αναρχισμό η οργάνωση δεν έχει τίποτα να κάνει με τον συγκεντρωτισμό και οποιαδήποτε μορφή συγκεντρωτισμού θεωρείται ένα είδος εξουσίας και άρα τυραννικό. Και όμως, συζητώντας με κάποιο για την ανάγκη να πάρει μέρος σ΄ ένα αγώνα και επιχειρηματολογώντας για το ποια ταχτική χρειάζεται να ακολουθηθεί αποτελεί μια προσπάθεια καθοδήγησης.

Βέβαια δεν έχει κανένα νόημα να συζητάμε με ποιο τρόπο πρέπει να παρέμβουμε σε έναν αγώνα και μετά ο καθένας να δρα όπως αισθάνεται σα να μην έγινε καμιά συζήτηση. Χρειάζεται πάντοτε να επεξεργαζόμαστε τις καλύτερες ιδέες και με βάση αυτές να δρούμε ενωμένοι σαν ένα σώμα. Είναι λάθος να θεωρούμαι κάθε μορφή εξουσίας καταδικαστέα. Μια απεργιακή φρουρά είναι μια μορφή «εξουσίας» αφού οι απεργοί εργάτες επιδιώκουν να επιβάλουν τη θέλησή τους πάνω στους διευθυντές, στους μπάτσους και πάνω στους απεργοσπάστες εργάτες.

Εργατική εξουσία
Οι μεγάλοι εργατικοί αγώνες φέρνουν στο προσκήνιο μια εναλλακτική μορφή εξουσίας από εκείνη του καπιταλιστικού κράτους. Οι μαχητικές μαζικές απεργίες στήνουν τα εργατικά συμβούλια που είναι δημοκρατικά σώματα, όπως τις απεργιακές επιτροπές. Αναλαμβάνουν όμως να οργανώσουν «κρατικές λειτουργίες» - τις μεταφορές, τη διανομή τροφίμων, την υπεράσπιση των απεργιακών φρουρών και των εργατικών περιοχών από την αστυνομία και το στρατό.

Αυτού του είδους τα συμβούλια ήταν το χαρακτηριστικό των Ρώσικων επαναστάσεων του 1905 και 1917, της Γερμανικής Επανάστασης μετά τον Α’ Παγκ. Πόλεμο, της Ισπανικής Επανάστασης το 1936 και πολλών άλλων μεγάλων αγώνων. Οι σοσιαλιστές υποστηρίζουν πως αυτές οι δημοκρατικές εργατικές οργανώσεις χρειάζεται να πάρουν την εξουσία από τους καπιταλιστές και να διαλύσουν το κράτος τους.

Αυτό έγινε πραγματικότητα τον Οκτώβρη του 1917 στη Ρωσία στην επανάσταση που ηγήθηκε το Μπολσεβίκικο Κόμμα. Δεν έγινε στην Ισπανία το 1936. Η εργατική ομοσπονδία CNT, που βρισκόταν κάτω από την επιρροή των αναρχικών, οδήγησε την εργατική εξέγερση στη Βαρκελώνη την ίδια χρονιά και ουσιαστικά ήταν τα εργατικά συμβούλια που είχαν τον έλεγχο της πόλης.

Όμως ο μηχανισμός του καπιταλιστικού κράτους δεν εξαφανίστηκε. Η κυβέρνηση και ο στρατός της, που πολεμούσε ενάντια στις φασιστικές δυνάμεις του Φράνκο, παρέμειναν, παρόλο που δεν είχαν καμιά εξουσία στη Βαρκελώνη.

Η κυβέρνηση μάλιστα προσφέρθηκε να παραδώσει την εξουσία στους ηγέτες της CNT. Επειδή όμως η CNT θεωρούσε λανθασμένη οποιαδήποτε μορφή εξουσίας απέρριψαν τη δυνατότητα να σχηματίσουν εργατικό κράτος, που θα μπορούσε να τσακίσει το φασιστικό πραξικόπημα και το καπιταλιστικό κράτος.

Ακόμη χειρότερα, δεχτήκανε θέσεις με 4 υπουργούς σε μια κυβέρνηση στην οποία επικρατούσαν οι φιλοκαπιταλιστικές δυνάμεις. Εκείνη η κυβέρνηση τσάκισε την εργατική εξουσία στη Βαρκελώνη και μ’ αυτό τον τρόπο υπέσκαψε μοιραία τον αγώνα ενάντια στο φασισμό.

Με διαφορετικό τρόπο τα διδάγματα της Ρωσίας και της Ισπανίας είναι τα ίδια. Τα οργανωτικά ζητήματα που εγείρονται μέσα σε συγκεκριμένους αγώνες είναι κρίσιμα όταν η εργατική τάξη φτάσει στο σημείο της ανατροπής του καπιταλισμού. Οι εργάτες δέχονται πιέσεις από αντίθετες κατευθύνσεις. Από τη μια, είναι αναγκασμένοι να ανταγωνίζονται στην αγορά εργασίας και σαν άτομα αισθάνονται ανίσχυροι απέναντι στο αφεντικό.

Είναι γι αυτό που οι εργάτες αποδέχονται τις αντιλήψεις των αφεντικών για τον κόσμο. Την ίδια στιγμή όμως οι συνεχείς επιθέσεις πάνω στις συνθήκες των εργατών τους δημιουργούν την ανάγκη να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να αντισταθούν.

Αυτές οι δύο πιέσεις κάνουν τους εργάτες να έχουν ιδέες ανομοιογενείς. Κάποιοι διακρίνουν τα ψέματα των αφεντικών. Άλλοι σε μεγάλο βαθμό ξεγελιούνται. Οι περισσότεροι αποδέχονται ορισμένες καπιταλιστικές ιδέες και ορισμένες τις απορρίπτουν. Στο σύνολό της η συνείδηση της εργατικής τάξης διαρκώς αλλάζει. Οι άνθρωποι όταν αγωνίζονται η ίδια η δράση τους οδηγεί σε ρήξη από τις καπιταλιστικές ιδέες.

Δημοκρατικός συγκεντρωτισμός
Συνεπώς συνέχεια διεξάγεται μια πάλη ιδεών μέσα στην εργατική τάξη. Γι’ αυτό και ο ρόλος της πολιτικής οργάνωσης είναι κρίσιμος. Οι σοσιαλιστές επιδιώκουν να χτίσουν ένα επαναστατικό κόμμα όχι μόνο για να διαδώσουν τα διδάγματα των διαφόρων αγώνων.

Επιδιώκουν επίσης να οργανώσουν εκείνους που ξεκάθαρα απορρίπτουν τον καπιταλισμό σε μια δύναμη που να μπορεί να παλέψει για τις ξεκάθαρες ιδέες μέσα στην εργατική τάξη. Τέτοια οργάνωση είναι δημοκρατική επειδή τα μέλη συζητούν διαρκώς για τους αγώνες του σήμερα και ποια διδάγματα ισχύουν από τους αγώνες του χτες.

Μια τέτοια οργάνωση είναι επίσης συγκεντρωτική εφόσον παίρνει αποφάσεις για δράση. Αν δεν υπάρχει ενότητα γύρω από τις αποφάσεις δεν θα υπάρχει δημοκρατία – οι μειοψηφείες θα μπορούν απλά να αγνοούν τις αποφάσεις της πλειοψηφίας.

Ο συγκεντρωτισμός χρειάζεται πάνω απ’ όλα επειδή το καπιταλιστικό κράτος είναι συγκεντρωτικό. Η αστυνομία, οι βαρόνοι των ΜΜΕ, οι εργοδότες, η κρατική γραφειοκρατία και οι κυβερνήσεις ενεργούν συντονισμένα για να προστατεύσουν το σύστημα.

Για παράδειγμα όταν οι διαδηλωτές στήνουν οδοφράγματα σε μια αντικαπιταλιστική κινητοποίηση και οι μπάτσοι προσπαθούν να τους διαλύσουν, προκύπτει το ζήτημα του τι πρέπει να κάνουν οι διαδηλωτές. Κάποιοι θέλουν να διατηρήσουν τα οδοφράγματα και άλλοι θεωρούν πως η καλύτερη ταχτική είναι να συγκροτήσουν τους διαδηλωτές σε μία διαδήλωση. Εάν αντί να πάρουν μια απόφαση και να δράσουν, αποφασιστεί ότι οι διαδηλωτές σε κάθε οδόφραγμα μπορούν να κάνουν εκείνο που θεωρούν σωστό, τότε αυτή η σύγχυση θα αποδυναμώσει ολόκληρη τη διαδήλωση. Η αστυνομία βέβαια δεν πρόκειται να ακολουθήσει την πολιτική του «αποκεντρωτισμού» στη λήψη αποφάσεων. Αντίθετα όλες οι αστυνομικές μονάδες της πόλης θα συντονιστούν με σκοπό να διαλύσουν τους διαδηλωτές.

Οι αναρχικοί θεωρούν πως το επαναστατικό κόμμα στην καλύτερη περίπτωση είναι κάτι αχρείαστο ή μια άλλη μορφή εξουσίας. Δε μπορούν όμως να αποφύγουν τα ζητήματα που θέτει ένα επαναστατικό κόμμα. Οι προσπάθειες να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα αυτά σύμφωνα με τις ιδέες του αναρχισμού υπήρξαν πολύ αναποτελεσματικές και πολύ λιγότερο δημοκρατικές.

Ολες οι σημαντικότερες αναρχικές οργανώσεις στην ιστορία υπήρξαν συγκεντρωτικές και λειτούργησαν μυστικά. Τον 19ο αιώνα η οργάνωση του θεωρητικού του αναρχισμού Μιχαήλ Μπακούνιν λειτουργούσε με μια ιεραρχία επιτροπών, με μια ολιγομελή ομάδα στην κορυφή που βρισκόταν έξω από τον δημοκρατικό έλεγχο των μελών της οργάνωσης.

Η αναρχική οργάνωση FAI, που δρούσε μέσα στην ισπανική ομοσπονδία CNT, λειτουργούσε μυστικά και συγκεντρωτικά. Το επαναστατικό κόμμα τρέφεται από τη ανοιχτή συζήτηση και αντιπαράθεση και τους κοινούς αγώνες με πλατύτερα κομμάτια και οργανώσεις των εργαζομένων.

Οι αναρχικοί αντίθετα ψάχνουν για αυθόρμητα αιφνίδια εργατικά ξεσπάσματα. Στην πορεία του αγώνα οι αναρχικοί θα αναγγείλουν την παρουσία τους και θα παροτρύνουν τους εργάτες να συνεχίσουν. Ελπίζουν ότι αυτό θα οδηγήσει στην ανατροπή του καπιταλισμού. Η ιστορία είναι γεμάτοι από μαζικούς αγώνες που κατάφεραν σημαντικές κατακτήσεις που όμως δεν οδηγήθηκαν μέχρι την ανατροπή του καπιταλισμού επειδή η ηγεσία δεν είχε ξεκάθαρες ιδέες.

Όταν οι αυθόρμητοι αγώνες δεν κατορθώνουν να τσακίσουν τον καπιταλισμό , οι αναρχικοί καταλήγουν να κατακρίνουν τους εργάτες που δεν είναι αρκετά επαναστάτες. Έτσι, τον 19ο αιώνα ο γάλλος αναρχικός Προυντόν υποστήριζε ότι οι ιδέες του ξεκινούσαν απ' την «αγάπη» του για την κοινωνία και στο τέλος της ζωής του έφτασε να δηλώνει απέχθεια για την κοινωνία επειδή δεν έγινε η επανάσταση έτσι όπως την ήθελε αυτός.

Οι μεγαλύτερες ομάδες αναρχικών σήμερα, οι «αυτόνομοι» στην Ευρώπη, αντιμετωπίζουν τους εργάτες που δεν έχουν ξεκόψει εντελώς από τις καπιταλιστικές ιδέες σαν εχθρούς παρά σαν τους εν δυνάμει σύμμαχους. Πολλοί αναρχικοί κατανοούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο καπιταλισμός και οργανώνονται με σκοπό να αλλάξουν τον κόσμο. Όμως επειδή απορρίπτουν το συγκεντρωτισμό η παρέμβασή τους στις κρίσιμες στιγμές των αγώνων αποδεικνύεται θανάσιμα λαθεμένη.

Η εργατική τάξη χρειάζεται εκείνο που ο αναρχισμός απορρίπτει – ένα ξεκάθαρο και αποφασιστικό επαναστατικό κόμμα που να μπορέσει να καθοδηγήσει ολόκληρη την εργατική τάξη, και που να μην είναι δειλή και άτολμη να ανατρέψει τον καπιταλισμό και να οικοδομήσει ένα εργατικό κράτος.

Η αστυνομική βία όπλο στα χέρια της άρχουσας τάξης

Τον τελευταίο καιρό έχουν γίνει πολλές καταγγελίες πολιτών για ξυλοδαρμούς από την αστυνομία. Είχαμε την περίπτωση των μελών της ΜΜΑΔ που ξυλοκόπησαν άγρια νεαρούς οπαδούς της Ομόνοιας. Από τον ξυλοδαρμό, όπως κατάγγειλαν οι νεαροί που κτυπήθηκαν, δεν γλίτωσαν ούτε και 12χρονα κορίτσια!

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιαννάκης Θωμά κατάγγειλε ξυλοδαρμούς από την αστυνομία στην περιοχή Επισκοπής. Ο ένας αφορούσε τον ξυλοδαρμό μιας γυναίκας και της οικογένειας της, μεταξύ των οποίων ήταν και η έγκυος νύφη της, μέσα στο ίδιο τους το σπίτι επειδή δεν άφησε τους αστυνομικούς να συλλάβουν τον γιο της χωρίς ένταλμα σύλληψης. Ο άλλος ξυλοδαρμός έγινε σε συνταξιούχο που τον σταμάτησαν αστυνομικοί στο δρόμο Λεμεσού - Πάφου και τον έσπασαν στο ξύλο επειδή αρνήθηκε να κάνει άλκοτεστ.

Στη Λάρνακα είχαμε την περίπτωση αγγλοκύπριου ο οποίος κακοποιήθηκε απο αστυνομικούς. Γι αυτή τη περίπτωση ο Εισαγγελέας αναγκάστηκε να διορίσει ποινικό ανακριτή μετά που βγήκε στα κανάλια.

Μετά την δημοσιότητα που πήραν αυτές οι καταγγελίες πολλοί άλλοι έπαιρναν τηλέφωνα στα κανάλια για να καταγγείλουν κι αλλές περιπτώσεις ξυλοδαρμού από την αστυνομία. Στη καταγγελία του ο βουλευτής Γιαννάκης Θωμά ανέφερε ότι «έφτασε πλέον ο καιρός να τεθεί το θέμα σε πολιτικό επίπεδο για να τεθεί φραγμός στην κατάχρηση εξουσίας που παρατηρείται». Όμως τα φαινόμενα αυτά δεν οφείλονται απλά σε κάποια όργανα της τάξης που παρεκτρέπονται και κάνουν κατάχρηση της εξουσίας τους.

Κατασταλτικοί μηχανισμοί
Οι κατασταλτικοί μηχανισμοί του κράτους, αστυνομία, δικαστήρια, φυλακές δεν είναι ουδέτεροι μηχανισμοί. Ο πραγματικός τους ρόλος δεν είναι η προστασία των αδικημένων πολιτών, αλλά να υπερασπίζονται και να προστατεύουν τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης.

Σε κάθε ταξική κοινωνία οι κατασταλτικοί μηχανισμοί και θεσμοί ήταν πάντα στην υπηρεσία της τάξης που βρισκόταν στην εξουσία. Στον καπιταλισμό οι κατασταλτικοί μηχανισμοί υπερασπίζονται τα συμφέροντα των καπιταλιστών. Η άρχουσα τάξη χρειάζεται αυτούς τους μηχανισμούς για να την προστατέψουν από τις αντιδράσεις του κόσμου απέναντι στο άδικο σύστημα.

Ζούμε σε μια κοινωνία που μια μικρή μειοψηφία έχει τον έλεγχο των μέσων παραγωγής και της κοινωνίας και ζεί στη χλιδή την ίδια στιγμή που αυτοί που παράγουν όλο αυτό τον πλούτο με το κόπο τους ζούν στη φτώχεια, την ανασφάλια και την εξαθλίωση. Οποιος τολμήσει να αμφισβητήσει αυτη τη πραγματικότητα είτε πρόκειται για ένα κλεφτρόνι είτε πρόκειται για μια απεργία ή μεγάλη διαδήλωση θα αντιμετωπίσει τους κατασταλτικούς μηχανισμούς της άρχουσας τάξης.

Μια ματιά στα καθημερινά δελτία ειδήσεων είναι αρκετή για να δείξει αυτή την πραγματικότητα. Καθημερινά τραβιούνται στα δικαστήρια και τις φυλακές φτωχοί άνθρωποι γιατί δεν είχαν να ξοφλήσουν ένα χρέος ή γιατί έκαναν ενα μικροπαράπτωμα. Οι φυλακές είναι γεμάτες απο μικροπαραβάτες και ξένους εργάτες που έφτασαν εδώ ελπίζοντας για μια δουλειά και μια θέση στον ήλιο

Ο αγγλοκύπριος Αντώνης που τραβήχτηκε απο την αστυνομία στο τμήμα, δήθεν για ανάκριση επειδή έμοιαζε ύποπτος για κλοπή, και έφαγε το ξύλο της ζωής του είναι ένας απλός εργαζόμενος, όπως και οι υπόλοιποι που κατάγγειλαν ξυλοδαρμό τους απο την αστυνομία. Οι μεγαλοαπατεώνες όμως του χρηματιστήριου που έφαγαν εκατομμύρια λίρες απολαμβάνουν ανενόχητοι τον πλούτο και τη χλυδή που απόκτησαν. Οι επιχειρηματίες που έκλεβαν ρεύμα χιλιάδων λιρών όχι μόνο δεν έφαγαν κανένα χαστούκι απο αστυνομικό αλλά μάλλον θα την γλυτώσουν. Ο τέως Μητροπολίτης Λεμεσού που κατηγορήθηκε για κατάχρηση εκατομμυρίων όχι μόνο δεν πέρασε απο τα ανακριτήρια της αστυνομίας αλλά κυκλοφορεί ελεύθερος και απολαμβάνει τα προνόμια της θέσης του. Ο Μιχαηλίδης που έκτισε το ξενοδοχείο του στον Ακάμα κάνοντας υπερβάσεις και παραβιάζοντας το νόμο όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε αλλά ούτε και υποχρεώθηκε να αποκαταστήσει τις παραβιάσεις που έκανε. Ο κατάλογος είναι ατέλειωτος, απο μεγαλοκαρχαρίες που μας δηλητηριάζουν με χαλασμένα τρόφιμα, που μολύνουν το περιβάλλον και προκαλούν καρκίνο σε μικρά παιδιά, που τρώνε εκατομμύρια απο έργα του δημοσίου και πολλά άλλα και όμως μένουν ουσιαστικά ατιμώρητοι. Ενας πιτσιρικάς όμως αν κλεψει ενα πακέτο τσιγάρα απο το περίπτερο θα μπεί στις εφημερίδες και έχει και την ανάλογη περιποίηση στα αστυνομικά κρατητήρια για να ομολογήσει και άλλες κλοπές.

Κρίση
Σε ομαλές περιόδους για τον καπιταλισμό η επιβολή της πειθαρχίας και της υποταγής γίνεται με ιδεολογικά μέσα. Χρησιμοποιούν τις ιδέες τους για να πείθουν για την αξία του «νόμου» και της «τάξης». Σε περιόδους όμως κρίσης, όπως αυτή ακριβώς που βρίσκεται σήμερα η παγκόσμια οικονομία και οι επιλογές της άρχουσας τάξης αμφισβητούνται απο τα κάτω οι κατασταλτικοί μηχανισμοί έχουν να παίξουν σημαντικό ρόλο.

Σε τέτοιες εποχές δεν επιτρέπεται καμιά «παρεκτροπή» είτε αυτή είναι η αντίσταση σε ένα αστυνομικό που σου ζητά παράλογο, είτε είναι μια διαδήλωση του μισού εκατομμυρίου ανθρώπων όπως ήταν η διαδήλωση εναντια στους «15» της Ε.Ε. στη Βαρκελώνη. Η αγριότητα των αστυνομικών όπως καταγράφηκε μέσα απο τις τηλεοπτικές σκηνές ήταν πρωτοφανής. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν διστάζουν ακόμη και να πυροβολήσουν όπως έκαναν στο Γκέτεμποργκ ή και να δολοφονήσουν όπως έκαναν με τον Κάρλο Τζουλιάνι στην Γενοβα πέρυσι το καλοκαίρι.

Η αστυνομική βία είτε αφορά την επίθεση σε χιλιάδες διαδηλωτές και το ξυλοδαρμό τους, είτε αφορά ξυλοδαρμούς φιλάθλων στα γήπεδα, είτε την επίθεση στους αγρότες που ξεσηκώνονται είτε αφορά την κακοποίηση καποιου αθώου μέσα στο σπίτι του δεν έχει να κάνει με κάποιους καομπόϋδες αστυνομικούς που παρεκτρέπονται αλλά με τον ρόλο που έχει να παίξει η αστυνομία και οι άλλοι κατασταλτικοί μηχανισμοί στον καπιταλισμό. Αν κάποιοι αστυνομικοί δείχνουν «υπερβάλλοντα ζήλο» και το τραβούν λίγο παραπάνω, αυτό δεν απαλλάσει την κυβέρνηση και την αρχουσα τάξη απο την κύρια ευθύνη που έχουν γι αυτά τα περιστατικά.
Κυριάκος Κοιλιάρης

Η φτώχεια «ευημερεί»

Η φτώχεια «ευημερεί»

Στοιχείο πρώτο: «990 περιπτώσεις παιδιών της δημοτικής εκπαίδευσης που φέρουν εμφανή σημάδια παραμέλησης και υποσιτισμού».

Αυτό είναι ένα από τα συμπεράσματα έρευνας του Υπουργείου Παιδείας. Ακόμη και ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, Προδρόμου, που ποτέ δεν χάνει ευκαιρία να εκθειάζει τους ευημερούντες δείκτες της "οικονομίας μας" - σαν αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής - αναγκάστηκε να δηλώσει σε ραδιοφωνική εκπομπή ότι πρέπει να παραδεχτούμε ότι υπάρχουν και τέτοια φαινόμενα.

Για ύπαρξη "τραγικών περιστατικών φτωχών μαθητών " μίλησε τόσο ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Γονέων Μεσης Εκπαίδευσης όσο και ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ.

Ποσοστό 4,5 % του μαθητικού πληθυσμού είναι άποροι - 2500 από τις 55.000 στην Μέση, Τεχνική και Τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Στοιχείο δεύτερο: 9 δισεκατομμύρια λίρες ήταν μέχρι το 2000 τα ιδιωτικά δάνεια από τις τράπεζες και τον Συνεργατισμό, ποσό υπερδιπλάσιο από το ΑΕΠ, τον πλούτο που παράγουμε όλοι μαζί σαν χώρα το χρόνο.

Τα ιδιωτικά δάνεια παρουσιάζουν μια αύξηση 62% από το 1996 που ήταν 5,5 δις, ενώ τα προσωπικά δάνεια που συνήφθηκαν από τις Εμπορικές Τράπεζες ανέρχονταν στο τέλος του 2000 στα 2,7 δις και παρουσιάζουν αύξηση 145% από το 1996.

Στοιχείο τρίτο: 70 χιλιάδες Κύπριοι ζουν κάτω από το επίσημο όριο φτώχειας σε σύγκριση με το1993 που ήταν 3900. Την ίδια περίοδο οι συνταξιούχοι που ζουν κάτω από το όριο φτώχειας διπλασιάστηκαν φτάνοντας τα 4500 άτομα.

Από την άλλη μας λένε ότι το κατά κεφαλή εισόδημα στην Κύπρο είναι από τα πιο ψηλά στην Ε.Ε. Το 2001 ήταν 8.800 λίρες. Μας λένε έχουμε από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, χαμηλό δείκτη ανεργίας κλπ.

Οικονομικοί δείκτες τους οποίους μας πλασάρουν οι οικονομικοί αναλυτές και απολογητές του έργου της κυβέρνησης, χωρίς ποτέ να εξηγούν τι κρύβεται πίσω από αυτούς τους αριθμούς ή πως συγκρίνονται με μεγέθη προηγούμενων χρόνων όπως για παράδειγμα η ανεργία. Το 4,3% φαίνεται χαμηλό συγκρινόμενο με χώρες της Ε.Ε, για την Κύπρο όμως σημαίνει πως επίσημα πάνω από 11,000 άνθρωποι έχουν χάσει τις δουλειές τους η δεν μπορούν να βρουν δουλειά, αριθμός διπλάσιος απ’ ότι μια δεκαετία πριν.

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι τυχαίο. Στοχεύουν στην απόκρυψη της "άλλης πραγματικότητας" που βρίσκεται πίσω από τους παραπλανητικά παρουσιαζόμενους αριθμούς.

Το κατά κεφαλή εισόδημα και το ΑΕΠ θα είχαν κάποια άμεση και πραγματική σχέση με την ευημερία της πλειονότητας των ανθρώπων αν ζούσαμε σε μια άλλη κοινωνία όπου ο παραγόμενος πλούτος θα μοιραζόταν ισότιμα σε όλα τα μέλη της. Όμως ζούμε σε μια καπιταλιστική κοινωνία όπου τον πλούτο που δημιουργά η πλειοψηφία τον εκμεταλλεύεται μια μικρή μειοψηφία, αυτή των βιομηχάνων, των τραπεζιτών και των κερδοσκόπων.

Τα κέρδη που παράγονται πηγαίνουν για επενδύσεις με σκοπό την ακόμα μεγαλύτερη αύξηση του κέρδους, πηγαίνουν στο χρηματιστήριο για κερδοσκοπία, πηγαίνουν για τους παχυλούς μισθούς των υψηλόβαθμων στελεχών των επιχειρήσεων όπως για παράδειγμα στην τράπεζα Κύπρου το 2001 ξοδεύτηκαν 70 εκατομμύρια για τους μισθούς των διευθυντών και των μάνατζερ που είναι ελάχιστοι και 100 εκατομμύρια για τους μισθούς του προσωπικού που είναι εκατοντάδες.

Πηγαίνουν στους πολεμικούς εξοπλισμούς ώστε το κράτος να μπορεί να υπερασπιστεί τα πλούτη και τα προνόμια των "ολίγων όποτε κινδυνεύουν από εξωτερικούς η εσωτερικούς εχθρούς.

Η πλειοψηφία παίρνει μόνο ένα μικρό ποσοστό από τον πλούτο που η ίδια παράγει, με τον οποίο είναι υποχρεωμένη να καλύπτει στοιχειωδώς και μόνο την ανάγκη του φαγητού, του ντυσίματος, της στέγης, της υγείας. Για να μπορέσει να αποκτήσει και να "απολαύσει" κάποια αγαθά από αυτά που παρελαύνουν καθημερινά στις οθόνες μας και στις διαφημιστικές σελίδες χιλιάδων περιοδικών, πρέπει να δανειστεί. Και δεν πρόκειται για είδη πολυτελείας. Σύμφωνα με προηγούμενη έρευνα, τα περισσότερα δάνεια ξοδεύονται για απόκτηση οικιακού εξοπλισμού, στέγης και για σπουδές.

Όσο η κυβέρνηση προχωρεί στην πολιτική τής μείωσης του μερίδιου του εθνικού πλούτου που πηγαίνει στην ιατρική περίθαλψη, στην παιδεία , και εφόσον καταφέρει να εφαρμόσει τις περικοπές στην δημόσια υπηρεσία (μείωση κλιμάκων πρόσληψης, κατάργηση ΑΤΑ) παράλληλα με τις περικοπές που προωθούνται στον ιδιωτικό τομέα, όλο και περισσότερο θα αυξάνει ο αριθμός των φτωχών και όλο και περισσότερες "ακραίες" περιπτώσεις θα εμφανίζονται. Περιπτώσεις σαν της μαθήτριας που μάζεψε μισό σάντουιτς πεταγμένο στον κάλαθο για να μετριάσει την πείνα της ή των απελπισμένων που οδηγούνται στην αυτοκτονία ή με κυνηγετικά στα σκαλοπάτια της βουλής.

Στον ένα πόλο η φτώχεια θα μεγαλώνει και θα βαθαίνει και στον άλλο θα συγκεντρώνεται ένα όλο και πιο μικρό αλλά πάμπλουτο κομμάτι της κοινωνίας, όπως τον "Κροίσο" Φίλιπ Γκρην που ο τεράστιος πλούτος του επιτρέπει να διοργανώνει πάρτι γενεθλίων, κόστους 7 εκατομμυρίων στο ξενοδοχείο ΑΝΑΣΣΑ!!

Ενώ ο ιδιοκτήτης του ΑΝΑΣΣΑ, μεγαλοεπιχειρηματίας Μιχαηλίδης που μάζεψε τουλάχιστον 3 εκατομμύρια σε 3 μέρες από αυτή την ιστορία, ξεδιάντροπα και αναιδέστατα, δήλωνε στις κάμερες ότι ίσως ο κύριος Γκρην επενδύσει στην Κύπρο και άρα, λίγο πολύ θα φαμε όλοι με χρυσά κουτάλια.

Όμως η λέξη Κύπρος όταν εκστομίζεται από τέτοια χείλη, έχει μια πάρα πολύ συγκεκριμένη έννοια. Σημαίνει πολύ απλά τους καπιταλιστές και τα κέρδη τους.

Μυριάνθη Λοίζου

Tα κέρδη πάνω από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια

ΜΜΕ και τηλεσκουπίδια

Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης της Ελλάδας αποφάσισε ότι τα κανάλια ΜΕΓΚΑ και ΑΝΤ1 μπορούν να συνεχίσουν την προβολή των τηλεπαιχνιδιών Bar και Big Brother αντίστοιχα μετά την προσωρινή αναστολή που διάταξε ο πρόεδρος του συμβουλίου. Το αντίστοιχο όργανο στην Κύπρο, ή Αρχή Ραδιοτηλεόρασης, ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί τα προγράμματα με βάση την νομοθεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας για πιθανή παραβίαση της από τα κανάλια.

Η λογοκρισία δεν μπορεί να είναι απάντηση στα τηλεσκουπίδια ούτε βέβαια και η υποκριτική καταδίκη τους από την εκκλησία επειδή «καταστρέφουν τα χρηστά ήθη της νεολαίας και οδηγούν την κοινωνία στην διαφθορά».

Όμως απάντηση δεν είναι ούτε και ένα άλλο κανάλι που θα ελέγχεται από την αριστερά γιατί αργά ή γρήγορα θα πρέπει να παίξει το παιχνίδι με τους όρους της ηθικής που επιβάλλει η αγορά.

Ωστόσο, οι αντιδράσεις ενάντια στις εκπομπές αυτές από οργανώσεις και άτομα φανερώνουν το ψέμα στο επιχείρημα των παραγωγών τους ότι «αυτά θέλει ο κόσμος». Για παράδειγμα παρά την μεγάλη διαφημιστική εκστρατεία προβολής των δύο τηλεσκουπιδιών και την μετάδοσή τους σε ζώνες υψηλής τηλεθέασης δεν έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν, μαζί, την κωμική σειρά του ΜΕΓΚΑ «Είσαι το ταίρι μου».

Έχουν περάσει σχεδόν δώδεκα χρόνια από το σπάσιμο του κρατικού μονοπωλίου στα ΜΜΕ και τη δημιουργία των πρώτων ιδιωτικών καναλιών μαζί και με τις διάφορες ψευδαισθήσεις για δήθεν πλουραλισμό στην ενημέρωση και ψυχαγωγία που θα μας έφερναν τα ιδιωτικά κανάλια. Σήμερα εκείνες οι αυταπάτες ολοένα και διαλύονται. Αυτό που κυριαρχεί σε όλα τα κανάλια, σχεδόν την ίδια ώρα, είναι οι σαπουνόπερες, τα reality shows και τα τηλεπαιχνίδια.

Είναι αδύνατο για τα ΜΜΕ να έχουν σαν στόχο την ενημέρωση, την ψυχαγωγία και την επιμόρφωση πάνω από τα κέρδη γιατί είναι αυτό που είναι: εμπορικές επιχειρήσεις. Σκοπός τους είναι να κατασκευάσουν ένα προϊόν με το μίνιμουμ της επένδυσης και να το πουλήσουν αποσκοπώντας στο μεγαλύτερο κέρδος. Πολύ πριν παρουσιαστεί το φαινόμενο των «reality shows» η προσπάθεια των ΜΜΕ είχε αποτύχει οικτρά από τους διακηρυγμένους «σωστούς» στόχους της. Μονόπλευρη ενημέρωση, δεν είδαμε ούτε μία περίπτωση όπου ένα κανάλι να στηρίξει ή έστω να προβάλει μία απεργία ή μια εργατική κινητοποίηση. Αντίθετα μας βομβαρδίζουν με ρατσισμό και εθνικισμό, με «ψυχαγωγία» γεμάτη φόνους και βία και χαζά «εκπαιδευτικά» προγράμματα. Βέβαια τώρα πια για τα ΜΜΕ τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο έχει περάσει κάθε περίοδος «παιδικής αθωότητας». Ο ανταγωνισμός ανάμεσά τους «χοντραίνει» το παιχνίδι και ο ρυθμός γίνεται πιο γρήγορος τα υπονοούμενα και οι υποσχέσεις ξεκάθαρες. Παρά την όποια προσπάθεια των καναλιών να τονίσουν τις διαφορές ανάμεσα στα προϊόντα τους στην ουσία πρόκειται για τα ίδια σκουπίδια. Στην προσπάθεια τους για μεγαλύτερο κομμάτι της διαφημιστικής πίτας των εκατομμυρίων λιρών προβάλλουν αυτό που ελπίζουν ότι θα αυξήσει την τηλεθέαση και κατα συνέπεια τα έσοδα.

Βέβαια ο καπιταλισμός δεν είναι μόνο βία, «δούλεψε ή πέθανε από την πείνα», είναι και ιδεολογία. Και η ιδεολογία του καπιταλισμού περνά μέσα από αυτά τα προγράμματα. Αυτός ή αυτή που θα «πληρωθεί» στο τέλος, που θα κερδίσει το βραβείο, είναι το μεγαλύτερο καρφί, ο πιο επιτυχημένος ρουφιάνος, αυτός που θα υπακούσει στις απαιτήσεις του σκηνοθέτη. Να θυμηθούμε τη διαφήμιση του ΜΕΓΚΑ για το «Bar» όπου ή γυναίκα-παίκτης που δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των πελατών-θεατών για φλερτ διαγράφεται από το «παιχνίδι» με ένα τηλεφώνημα.

Τα «τηλεσκουπίδια» είναι ποτισμένα από βαθύ κυνισμό και μοχθηρία. Οι συμμετέχοντες μπορεί να είναι εθελοντές όμως εξακολουθούν να παίζουν το «ο θάνατος σου η ζωή μου». Στο όνομα της ψυχαγωγίας και με την ελπίδα να είναι ο τελικός κερδισμένος δέχονται να είναι κάτω από παρακολούθηση μέρα και νύχτα από δυνάμεις που δεν δείχνουν το πρόσωπο τους αλλά κρύβονται πίσω από μάσκες, γνωστούς μόνο με τα αρχικά τους και με φωνές φιλτραρισμένες από υπολογιστές. Η κεντρική ιδέα που προβάλλεται είναι ότι δεν έχουμε τίποτα κοινό, ότι είμαστε αποξενωμένα άτομα που κινούνται από ένστικτο και χωρίς σκέψη και ότι είμαστε ο ένας φυσικός εχθρός για τον άλλο. Όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα.

Οι εργαζόμενοι έχουν δείξει μέσα από τους αγώνες τους τεράστια αποθέματα αλληλεγγύης και συνεργασίας. Το σύνθημα «Οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη» συγκινεί και κινητοποιεί εκατομμύρια σε ολόκληρο τον πλανήτη και το ηθικό του επίπεδο βρίσκεται πολύ πιο ψηλά από κάθε αρχή, εκκλησία και βέβαια κάθε παραγωγό σκουπιδιών. Αυτοί οι αγώνες είναι η απάντηση.

Σταύρος Σιδεράς

Όταν γύρω χορεύουνε τα δις, είναι τραγικό να είσαι εθελοντής!

Κομπίνες, μίζες, σκάνδαλα, τσιμέντο, αναβολικά: να τα ιδεώδη τα ολυμπιακά!

«Πρότυπο εθελοντισμού» χαρακτήρισε την Κύπρο η Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του «Αθήνα 2004» Γιάννα Αγγελοπούλου, κατά την πρόσφατη επίσκεψη της στο νησί στις αρχές του Μάρτη. Είχε έρθει επικεφαλής μιας ομάδας παραγόντων για να προωθήσει, μεταξύ άλλων, την συμμετοχή κυπρίων Εθελοντών στους Ολυμπιακούς του 2004.

Δίπλα στον Κίκη Λαζαρίδη, που πρόσφατα ανακηρύχθηκε σε «Αθάνατο», η Αγγελοπούλου δήλωνε ότι η συμβολή της Κύπρου «..δεν θα είναι μόνο οικονομική και σε επίπεδο συνεργασίας σε τομείς τουρισμού, υποδομών και επενδύσεων αλλά μαζί μπορούμε να δείξουμε και ένα πολιτισμό που είναι μοναδικός για το τι μπορούμε να κάνουμε οι έλληνες…».

Από την περίοδο που η Ελλάδα διεκδικούσε τους «Χρυσούς Ολυμπιακούς» του 1996, και ιδιαίτερα μετά τους Ολυμπιακούς της Ατλάντας και πιο πρόσφατα του Σιδνευ, έχει αναπτυχθεί έντονα μια συζήτηση γύρω από τη διαφορετικότητα των Ελληνικών Ολυμπιακών αγώνων. «Θα επαναφέρουμε το πραγματικό Ολυμπιακό Πνεύμα στους Αγώνες. Θα τους αποεμπορικοποιήσουμε!» δήλωση που ακούγεται από το στόμα κάθε αρμόδιου για τη διοργάνωση.

Χρειάζεται όμως μεγάλη υποκρισία για να μπορούν να ισχυρίζονται κάτι τέτοιο, και πολύ πιο μεγάλη αφέλεια για να τους πιστέψει κανείς. Οι Ολυμπιακοί αγώνες είναι πλέον ένας θεσμός που σαν κινητήρια δύναμη έχει τα κέρδη των πολυεθνικών. Γύρω τους στήνεται ένας χορός δισεκατομμυρίων δολαρίων. Βιομήχανοι, πολυεθνικές, τραπεζίτες, βαρόνοι των ΜΜΕ μπλέκονται σε μια κούρσα ανταγωνισμού, πολύ πιο σκληρή από αυτές που γίνονται στους ίδιους τους αγώνες, με χτυπήματα κάτω και πάνω από τη μέση για το ποιος τελικά θα βγει με τα περισσότερα κέρδη.

Η ίδια η σύνθεση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής – οι ‘Αθάνατοι’, είναι αποκαλυπτική : Πρίγκιπες, μεγιστάνες του χρήματος και των ΜΜΕ όπως ο Α. Γκιλάντι (του ΝΒC), ο Κουένχε-Λι (της Σαμσούνγκ), του πετρελαίου όπως ο πρίγκιπας Φεϊζάλ (Σ. Αραβία) και ο Αλ-Φαχντ (Κουβέιτ), δικηγόροι πολυεθνικών και συνεργάτες στυγνών δικτατόρων. Όλοι τους βαρύνονται με τεράστια σκάνδαλα εξαγοράς και δωροδοκιών γύρω από την ανάθεση των ΟΑ σε διάφορες πόλεις, ακόμα και την ανέγερση του Ολυμπιακού Μουσείου της Λοζάννης. Είναι ανάμεσα σ’ αυτούς που συμπεριλήφθηκε πρόσφατα και ο διευθυντής της Λαϊκής Τράπεζας ο Κίκης Λαζαρίδης, και τα ΜΜΕ το παρουσίασαν σαν τιμή για την Κύπρο! Φυσικά δεν υστερεί σε τίποτε από τους υπόλοιπους «αθάνατους» αφού σύμφωνα με τον Πουργουρίδη, πρόεδρο της επιτροπής ελέγχου της Βουλής, «αυτός ο άνθρωπος θα έπρεπε να ήταν στη φυλακή για το ρόλο του στο σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου». Παράλληλα κατηγορείτε και για παράνομη εξαγωγή χρημάτων στο εξωτερικό ενώ στην Τράπεζα του γίνονται έρευνες για λογαριασμούς «συμφερόντων του πρώην προέδρου της Γιουγκοσλαβίας».

Το γεγονός ότι οι ΟΑ του 2004 γίνονται στην Ελλάδα φαντάζει σαν μια χρυσή ευκαιρία όχι μόνο για τους έλληνες διοργανωτές αλλά και για ολόκληρη τη ΔΟΕ για να αναβαπτιστεί «στο αυθεντικό Ολυμπιακό Πνεύμα» και να παρουσιαστεί με ένα ξεπλυμένο πρόσωπο μετά τα όσα έχουν αποκαλυφτεί γύρω από το ρόλο της στους πρόσφατους ΟΑ της Ατλάντα, του Σίδνευ, και του Σωλτ Λέικ Σίτυ.

Όμως ούτε η Αθήνα αποτελεί εξαίρεση. Τόσο για την ανάληψη της διοργάνωσης το 1997 όσο και για την διεξαγωγή των ίδιων των αγώνων , έχει στηθεί τρελός χορός εκατομμυρίων. Ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος (σύζυγος της Γιάννας) –ένας στυγνός και προκλητικός καπιταλιστής, ιδιοκτήτης χαλυβουργιών στην Αθήνα, την Ελβετία, την Ουαλία, το Σικάγο και ναυτιλιακών εταιρειών αλλά και του δεύτερου ακριβότερου οικήματος (με 150 δωμάτια!) στο Λονδίνο μετά τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, - έχει οργώσει τις πέντε ηπείρους για να συναντήσει και να δεξιωθεί ανθρώπους κλειδιά για τους ΟΑ. «Χτύπησε» τους ΟΑ του 2004 όχι από «αγάπη για την πατρίδα» και τα «ολυμπιακά ιδεώδη», αλλά γιατί είδε την ευκαιρία για μεγαλύτερα κέρδη. Δίπλα του θα είναι οι κατασκευαστικές εταιρείες, οι εταιρείες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, οι κολοσσοί των ΜΜΕ, οι στεγαστικές και τουριστικές επιχειρήσεις, κλπ.

Η ζωή των απλών ανθρώπων της Αθήνας δεν πρόκειται να γίνει καλύτερη ούτε πριν, ούτε κατά, ούτε μετά τους αγώνες. Το προκαταρκτικό κόστος υπολογίζεται στο 1,6 δις δολάρια αλλά είναι πέραν από βέβαιο ότι θα το ξεπεράσει κατά πολύ. Και όλα αυτά σε βάρος των πραγματικών αναγκών του κόσμου. Ακόμη και κάποια έργα που είχαν προγραμματιστεί να γίνουν και θεωρούνταν κοινής ωφελείας όπως βελτίωση περιφερειακού οδικού δικτύου, δενδροφυτεύσεις κλπ, ακυρώνονται λόγω «έλλειψης χρόνου και χρημάτων».

Μέσα σ’ αυτό το πανηγύρι των εκατομμυρίων και των σκανδάλων έχουν το θράσος να ζητούν από τον κόσμο να πάει να δουλέψει ως εθελοντής – χωρίς δηλαδή αμοιβή – για το εθνικό συμφέρον,…για την Ελλάδα ρε γαμώτο! Είναι υποκρισία! Μόνο τα στελέχη του «Αθήνα 2004» – αυτοί που ζητούν τους εθελοντές, παίρνουν μηνιαίο μισθό που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια δραχμές. Επομένως, ποιόν δουλεύουν; Γιατί δεν πάνε αυτοί εθελοντές;

Κάθε εθελοντής σημαίνει και ένα στήριγμα στις επιλογές των καπιταλιστών, σημαίνει πλάτες για πιο μεγάλες κομπίνες και σκάνδαλα σε βάρος των απλών ανθρώπων. Να μην τους κάνουμε τη χάρη!

Αντώνης Σαρρής

MOXAMENT AΛI - ο πρωταθλητής του μποξ που έδωσε γροθιά στον πόλεμο και τον ρατσισμό

Στις αίθουσε άρχισε να προβάλλεται η ταινία του Mάικλ Mαν "Aλι". H ταινία, που ήτανε μάλιστα υποψήφια και για όσκαρ A' ανδρικού ρόλου, αναφέρεται στη ζωή του Mοχάμετ Aλι, παγκόσμιου πρωταθλητή του μποξ. Mας μεταφέρει στη δεκαετία 1964-1974. Tο κίνημα των μαύρων ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις, την καταπίεση και τη φτώχεια φτάνει στην κορύφωσή του και συναντιέται με τις διαδηλώσεις ενάντια στον πόλεμο των HΠA στο Bιετνάμ. Hταν το εκρηκτικό μείγμα της δεκαετίας του '60 που οδήγησε στην ταπεινωτική ήττα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

O Aλι έχει μείνει στη μνήμη όλων σαν ένα θρυλικό σύμβολο εκείνων των αγώνων. Nεαρός ακόμη μαύρος εργάτης εκφράζει όλη την αποστροφή και το μίσος για την καταπίεση που βιώνουν τα εκατομμύρια μαύρων της "ελεύθερης" Aμερικής αλλάζοντας το όνομα του από Kάσιους Kλέι σε Mοχάμετ Aλι. Γίνεται μέλος της οργάνωσης "Eθνος του Iσλάμ" εκφράζοντας ακόμη περισσότερο τη διάθεσή του για σύγκρουση με το ρατσισμό στις HΠA. Tο 1964 κερδίζει το χρυσό μετάλλιο, αλλά το πετάει οργισμένος σε ένα ποτάμι όταν του αρνούνται την είσοδο σε ένα εστιατόριο που ήταν προορισμένο μόνο για τους λευκούς.

H οργή του ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις δεν αργεί να εκφραστεί και ενάντια στην ιμπεριαλιστική πολιτική των HΠA. Tο 13% των αμερικανικών στρατευμάτων αποτελούνται από μαύρους, αλλά στη πρώτη γραμμή του μετώπου στο Bιετνάμ το ποσοστό τους φτάνει το 28%. O Aλι αρνείται τη στρατολόγησή του λέγοντας, "Δεν έχω κανέναν λόγο να τα βάλω με τους Bιετκόγκ, κανένας Bιετναμέζος δεν μ' έχει βρίσει ποτέ 'αράπη'". H σύγκρουση του με τον πόλεμο του στοιχίζει την αφαίρεση του παγκόσμιου τίτλου, του διαβατηρίου του και 5 χρόνια στη φυλακή. Tο 1974 επιστρέφει στα ρινγκ όχι απλά για να πάρει πίσω το μετάλλιο, αλλά για να εκδικηθεί για την αδικία.

Απαρτχάιντ

H πορεία του Aλι είναι κομμάτι ενός συγκλονιστικού κινήματος που ταρακούνησε τις HΠA. Στις νότιες πολιτείες τους οι μαύροι στερούνταν το δικαίωμα ψήφου και κάθε άλλου πολιτικού δικαιώματος. H κατάσταση δεν διέφερε σε τίποτα από το καθεστώς "Aπαρτχάιντ" της Nότιας Aφρικής. Oι μαύροι ήταν υποχρεωμένοι να πηγαίνουν σε χωριστά σχολεία, να έχουν χωριστές τουαλέτες, να κάθονται σε χωριστές θέσεις μέσα στα λεωφορεία. Hταν μερικές μόνο εικόνες της καθημερινής καταπίεσης τους από ένα βάρβαρο ρατσιστικό καθεστώτος, όπου οι ορδές της Kου Kλουξ Kλαν μπορούσαν ανενόχλητες να τρομοκρατούν και να δολοφονούν κάθε αγωνιστή που τολμούσε να διαμαρτυρηθεί. Στο βορρά, αν και δεν ίσχυαν τα ίδια ρατσιστικά μέτρα η ζωή για τους μαύρους ήταν εξίσου σκληρή. Tεράστια γκέτο ξεφύτρωναν μέσα στις μεγάλες πόλεις, ιδιαίτερα με την μετακίνηση μαύρων εργατών από το νότο.

Oι συνθήκες αυτές στη δεκαετία του '50 και κυρίως του '60 ριζοσπαστικοποίησαν με γοργούς ρυθμούς τον μαύρο πληθυσμό σε νότο και βορρά. Στα τέλη του '50 η πολιτικοθρησκευτική οργάνωση "Eθνος του Iσλαμ" γνώριζε τεράστια εξάπλωση φτάνοντας να έχει περίπου 100.000 μέλη. Eίχε γίνει πόλος έλξης των πιο μαχητικών στοιχείων, ιδιαίτερα της μαύρης νεολαίας, κάνοντας σημαία της την υπερηφάνεια για τις αξίες και την κουλτούρα των μαύρων. O Mάλκολμ X θα αναδειχτεί πολύ γρήγορα σε ηγετική φυσιογνωμία που αρχίζει να ξεπερνάει τα πολιτικά όρια μιας πολιτιστικής αντίστασης στον ρατσισμό.

Tο κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των Μαύρων ξεκινά στις πολιτείες του νότου από τα μέσα της δεκαετίας του '50. Mικρά γεγονότα γίνονται η αφορμή για μαζικές καμπάνιες και διαδηλώσεις ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις. Στα τέλη του 1955 στην πρωτεύουσα της Aλαμπάμα, Mοντγκόμερι, η μαύρη ράφτρια Pόζα Παρκ αρνείται να σηκωθεί από μια θέση λεωφορείου που προορίζονταν μόνο για τους λευκούς και φυλακίζεται. Oι μαύροι οργανώνουν εκδηλώσεις και δικό τους ταμείο για να μποϊκοτάρουν τις αστικές συγκοινωνίες της πόλης. Παρά την τρομοκρατία και τις επιθέσεις από ρατσιστικές ομάδες λευκών, οι μαύροι επιμένουν και νικάνε. Aυτό ήταν μόνο η αρχή ενός κινήματος που παρ' όλο που έκανε σύνθημά του τη μη βίαιη αντίσταση, έδωσε αποφασιστικές μάχες ενάντια στις διακρίσεις και την τρομοκτρατία από την αστυνομία και τους ρατσιστές. O Mάρτιν Λούθερ Kινγκ αναδεικνύεται στον ηγέτη που με τις ομιλίες του θα εμπνεύσει σε εκατομμύρια κόσμο την απαίτηση για δικαιοσύνη.

Tα επόμενα χρόνια ακολουθεί σειρά γεγονότων όπου οι μαύροι αμφισβητούν στην πράξη τους ρατσιστικούς διαχωρισμούς και αμύνονται στις επιθέσεις εναντίον τους. Στις αρχές του '60 τέσσερεις μαύροι φοιτητές στο Γκρίνσμπορο, στη Bόρεια Kαρολίνα αποφασίζουν να καθίσουν σε ένα εστιατόριο όπου έτρωγαν μόνο λευκοί. Aρνούνται να τους σερβίρουν, αλλά αυτοί δεν φεύγουν και το εστιατόριο κλείνει. Για μέρες μετά, δεκάδες μαύροι πήγαιναν στο εστιατόριο και κάθονταν σιωπηλοί. Tις απόμενες δύο εβδομάδες τέτοιες καταλήψεις απλώθηκαν σε 50 πόλεις σε 5 πολιτείες του νότου. Eνα χρόνο μετά, το “Kογκρέσο για τη Φυλετική Ισότητα” οργανώνει ένα προπαγανδιστικό ταξίδι στις νότιες πολιτείες με μαύρους και λευκούς μαζί για να καταγγείλει τους ρατσιστικούς διαχωρισμούς στις συγκοινωνίες μεταξύ των πολιτειών. Στη Nότια Kαρολίνα συμμορίες ρατσιστών κάτω από τα απαθή βλέμματα της αστυνομίας τους επιτίθενται και ακολουθούν βίαιες συμπλοκές. Kατά την επιστροφή τους, οι "Eλεύθεροι ταξιδιώτες", όπως ονομάστηκαν, συλλαμβάνονται και φυλακίζονται στο Mπέρμιγχαμ της Aλαμπάμα. Στη φυλακή διαμαρτύρονται, τραγουδούν όλοι μαζί και απαιτούν τα δικαιώματά τους.

Κέντρα Αντίστασης

Tο χειμώνα του 1961 και του 1962 στην πόλη Aλμπανι της Γεωργία, το 1963 οι κοινότητες των μαύρων στη Γεωργία, την Aλαμπάμα, το Mισισιπί, το Aρκανσο κατεβαίνουν κατά χιλιάδες, οικογένειες μαζί με μικρά παιδιά, απέναντι στα όπλα, τα σκυλιά, τις μάνικες και τα δακρυγόνα της αστυνομίας. Xιλιάδες συλλαμβάνονται και μετατρέπουν τις φυλακές σε σημεία μαζικών διαδηλώσεων. Tον Iούνη του 1964 το Mισισιπί μετατρέπεται σε κέντρο της αντίστασης και 6 αντιρατσιστές, 4 μαύροι και 2 λευκοί, με τη συνεργασία της τοπικής αστυνομίας δολοφονούνται απ' τους ρατσιστές.

Oλα αυτά τα μικρά και μεγάλα ρυάκια της αντίστασης φτάνουν στην κορύφωσή τους τον Αύγουστο του 1963 όταν το “Kίνημα για τα Πολιτικά Δικαιώματα” οργανώνει μια τεράστια πανεθνική διαδήλωση στην Oυάσιγκτον. O Mάρτιν Λούθερ Kινγκ εκφωνεί τον περίφημο λόγο του "Eχω ένα όνειρο..." καθώς 200.000 μαύροι και λευκοί αμερικανοί διαδηλώνουν γεμάτοι δύναμη και ενθουσιασμό.

H συνολική σύγκρουση με το σύστημα ήταν το επόμενο βήμα. "Δεν μπορεί να υπάρχει καπιταλισμός χωρίς το ρατσισμό.... Eίναι λάθος να θεωρούμε την εξέγερση του νέγρου μόνο σαν μια φυλετική σύγκρουση ή μόνο σαν αμερικανικό πρόβλημα. Στην πραγματικότητα είμαστε μπροστά σε μια παγκόσμια σύγκρουση των καταπιεσμένων με τους καταπιεστές, των εκμεταλλευόμενων με τους εκμεταλλευτές". Aυτά τα λόγια του Mάλκολμ X εκφράζουν το πνεύμα της εξέγερσης που απλώνεται πάνω από τα γκέτο των μαύρων στο Βορρά. Tο Φλεβάρη του 1965 ο Mάλκολμ X δολοφονείται. Eίναι η χρονιά που οι μαύροι του νότου κερδίζουν για πρώτη φορά τα ατομικά δικαιώματα και το δικαίωμα ψήφου, αλλά το κίνημα τους δεν σταματά. Eίναι η στιγμή των μεγάλων εκρήξεων. Tο 1964 έρχεται η εξέγερση στο Xάρλεμ και ακολουθούν το 1965 οι εκρήξεις στο Γουότς, το Nτητρόιτ και σε σειρά άλλες πόλεις. Kαι ακολουθεί το καλοκαίρι του 1967 το δεύτερο μεγάλο κύμα. 40 μεγάλες εξεγέρσεις σημειώνονται σε μια σειρά πόλεις των HΠA καθώς και 123 μικρότερης κλίμακας ταραχές. H μαύρη νεολαία είναι πρωταγωνιστής σ' όλες αυτές τις συγκρούσεις. Tο κίνημα του μαύρου εθνικισμού εξαπλώνεται σ' όλες τις πολιτείες των HΠA με το σύνθημα της "Mαύρης Δύναμης-Black Power". Tο κόμμα των Mαύρων Πανθήρων που υποστήριζε τη δυναμική σύγκρουση με το ρατσιστικό καθεστώς άπλωνε γοργά την επιρροή του. Hταν ένα κίνημα που όλο και πιο καθαρά θεωρούσε τον εαυτό του κομμάτι της συνολικής σύγκρουσης με τον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό.

Κόντρα στον πόλεμο και τη φτώχεια
Tο κίνημα αυτό συνδέθηκε με το αντιπολεμικό κίνημα που απλώθηκε σε όλα τα αμερικάνικα πανεπιστήμια. Eνέπνευσε και τη λευκή νεολαία να συγκρουστεί αποφασιστικά με τον πόλεμο του Bιετνάμ και να καίει επιδεικτικά τα χαρτιά στρατολόγησης στο μέτωπο. Tο 1968 ο Mάρτιν Λούθερ Kινγκ αρχίζει να μιλάει ανοιχτά ενάντια στον πόλεμο συνδέοντάς τον με την φτώχεια. Eίναι ο λόγος που μπαίνει στο στόχαστρο του FBI. O Kινγκ πηγαίνει στο Mέμφις του Tενεσί για να υποστηρίξει την απεργία των εργατών καθαριότητας της πόλης και εκεί δολοφονείται από έναν ελεύθερο σκοπευτή. Nέο κύμα εξεγέρσεων ακολούθησε τη δολοφονία του.

Μέσα στη γενικευμένη άνοδο του κινήματος το 1968, άρχισαν να γεννιούνται οι νέες οργανώσεις των μαύρων που έβλεπαν τη λύση στην επαναστατική ενότητα των μαύρων και των λευκών εργατών. O Σύνδεσμος των Eπαναστατών Mαύρων Eργατών, το κίνημα των Mαύρων Eργατών του Nτητρόιτ έδωσαν στα τέλη του '60 σκληρές συγκρούσεις και απεργιακές μάχες ενάντια στην καταπίεση και την εκμετάλλευση πλησιάζοντας όλο και περισσότερο τις μαρξιστικές ιδέες. Hταν ένα κίνημα που μόνο με την άγρια καταστολή κατάφεραν να το σταματήσουν.

30 χρόνια μετά, τίποτα δεν έχει τελειώσει. Oύτε η ρατσιστική καταπίεση και εκμετάλλευση, ούτε η δυνατότητα της εξέγερσης μέσα στις HΠA. Η έκρηξη στο Λος Aντζελες το 1992, όταν χιλιάδες μαύροι διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους μετά από ένα επεισόδιο ρατσιστικής βίας της αστυνομίας, αποδείχθηκε προμήνυμα ενός νέου κινήματος. Στο Σιάτλ, την Oυάσιγκτον, τη Nέα Yόρκη είδαμε να βγαίνει ξανά το κίνημα στους δρόμους των ΗΠΑ με σύνθημα "Οχι στον πόλεμο, όχι στον ρατσισμό". H ταινία του Mάικλ Mαν για τον Mοχάμετ Aλι είναι η καλύτερη ευκαιρία για να ξανασυζητήσουμε για την πλούσια παράδοση αντίστασης του κινήματος στην Aμερική σε μια πολύ δυνατή του στιγμή, τη δεκαετία του '60.